ناشر: شرکت چاپ و نشر بازرگانی

واژه بانک از کلمه ایتالیایی بانکو (Banco) به معنی میزی که روی آن چیزهایی می‌‌فروشند، گرفته شده است. در ایران دوره هخامنشی بانکداری مرسوم بود، اما عملیات آن در انحصار معابد و شاهزادگان قرار داشت. معروف‌ترین این بانک‌‌ها بانک اجیبی (Egibi) بود که در اوایل دوره سلطنت هخامنشیان (داریوش اول) و پس از استقرار سکون و آرامش در سراسر امپراتوری، در شهر بابل تأسیس شد. این بانک به تمامی امور بانکی، از قبیل؛ پذیرش سپرده، اعطای وام و رهن گرفتن املاک می‌‌پرداخت. بانک اجیبی حتی موفق شد که حساب‌‌جاری برای مشتریان خود باز کند و چک هم در اختیار آن‌ها قرار دهد. همچنین در دوره ساسانیان، بانکداری کامل رواج داشت و ارسال پول از نقطه‌‌ای به نقطه دیگر به‌وسیله برات آغاز شد.
واژه چک (Check/Cheque) که امروزه متداول شده است از زبان پهلوی گرفته شده و در عصر ساسانیان نیز معمول بوده است. همچنین لفظ آوالیزه (Avaliser) که در زبان فرانسوی به معنای تضمین مورد استفاده قرار می‌‌گیرد نیز از زبان پهلوی به اروپا رفته است.
به‌طور کلی صنعت بانکداری چهار دوره را پشت سر نهاده است؛ استفاده از مسکوکات، نظام‌‌های پرداخت کاغذی مانند چک، نظام‌‌های پرداخت الکترونیکی نظیر کارت‌‌ها و پایگاه‌‌های اطلاعاتی تحت شبکه اینترنت.
سیر تحولات اخیر نظام بانکی در ایران را می‌‌توان با تأسیس بانک سپه در سال ۱۳۰۴ شروع کرد که با چند دکه در گذر تقی‌‌خان و با سرمایه صندوق بازنشستگی افسران ارتش تشکیل شد. در اردیبهشت ۱۳۰۶ با تصویب مجلس شورای اسلامی، بانک ملی ایران به‌عنوان اولین بانک دولتی، با قوانین تعریف شده داخلی تأسیس شد. در سال ۱۳۳۳ با استفاده از قانون تجارت، لایحه قانونی بانک‌‌ها به تصویب رسید و بعد از آن، بانک‌‌های خصوصی و مختلط (ایرانی- خارجی) ایجاد شد و در سال‌‌های بعد از آن بانک‌‌های متعددی در ایران تأسیس شدند، به‌طوری که در سال ۱۳۳۹ تعداد کل بانک‌‌های کشور به بیست و هفت بانک، شامل ده بانک دولتی و هفده بانک خصوصی رسید.